Giai đoạn sau khi xả nhụy, hình thành trái non cỡ “hạt đậu” là thời kỳ “sống còn” quyết định năng suất của vườn cam, bưởi. Rất nhiều nhà vườn rơi vào tình trạng hoang mang khi thấy trái non rụng trắng gốc chỉ trong vài ngày. Tuy nhiên, để có giải pháp khắc phục triệt để, bà con cần “bắt đúng bệnh” – phân biệt rõ đâu là rụng sinh lý tự nhiên và đâu là rụng do thiếu hụt dinh dưỡng hoặc sốc môi trường.

1. Cách phân biệt rụng sinh lý bình thường và rụng do thiếu hụt dinh dưỡng
Trên cây có múi, hiện tượng rụng trái non là tất yếu để cây tự điều chỉnh lượng trái phù hợp với sức tải của cành. Nhưng rụng bao nhiêu là bình thường?
|
Tiêu chí |
Rụng sinh lý (Bình thường) |
Rụng do thiếu dinh dưỡng / Cạnh tranh dinh dưỡng (Bất thường) |
|
Thời điểm |
Xảy ra khoảng 2 – 4 tuần sau khi xả nhụy (đợt 1) và khi trái có đường kính khoảng 3cm (đợt 2). |
Xảy ra đột ngột, có thể kéo dài liên tục từ lúc xả nhụy đến khi trái lớn. |
|
Mức độ rụng |
Tỷ lệ rụng khoảng 30% – 40%. Cây chủ yếu loại bỏ các trái méo mó, trái nhỏ, trái ở vị trí khuất sáng hoặc sâu bệnh. | Rụng hàng loạt, “rụng trắng gốc”, tỷ lệ rụng có thể lên tới 70% – 80% hoặc mất trắng. |
|
Đặc điểm trái rụng |
Ở đợt 1 (trái bằng hạt đậu đến ngón tay út), trái rụng thường mang theo cả cuống. Cuống cắt ngang gọn gàng. | Trái bị vàng từ phần cuống lan xuống, teo tóp. Cuống yếu, lỏng lẻo do hình thành tầng rời sớm. |
| Biểu hiện của cây |
Cây vẫn khỏe mạnh, bộ lá xanh dày, bóng mượt. Không có hiện tượng vọt đọt non ồ ạt. |
Cây đang có dấu hiệu “đi đọt non” (những chồi non mới nhú hút hết dinh dưỡng của trái), hoặc cây vàng lá, còi cọc do thiếu vi lượng. |
Tóm lại: Nếu cây rụng số lượng ít, trái rụng là trái đẹt, méo mó và bộ lá vẫn xanh tốt thì bà con không cần quá lo lắng. Ngược lại, nếu rụng hàng loạt kèm theo hiện tượng cây ra đọt non, bà con cần lập tức can thiệp bằng quy trình neo trái.
2. Các bước phun dưỡng và neo trái non giai đoạn “hạt đậu”
Để neo trái đợt 1 đạt hiệu quả lên đến 90%, nguyên tắc cốt lõi là: Ngăn cản sự hình thành tầng rời ở cuống + Giảm cạnh tranh dinh dưỡng + Quản lý nghiêm ngặt nấm bệnh.
Bà con áp dụng ngay các bước phun dưỡng sau:
Bước 1: Quản lý đọt non (Khống chế đọt)
Đây là nguyên nhân số 1 gây rụng trái non. Khi trái đang ở cỡ hạt đậu mà cây lại bung đọt non, dinh dưỡng sẽ ưu tiên dồn lên nuôi đọt khiến trái bị “bỏ đói” và rụng.
- Hành động: Nếu thấy cây có dấu hiệu le đọt, cần phun ngay các dòng phân bón lá có hàm lượng Kali và Lân cao (ví dụ: MKP) kết hợp vi lượng để ép lá non nhanh lụi hoặc già nhanh. Tuyệt đối không bón các loại phân gốc có hàm lượng Đạm (Nitơ) cao trong lúc này.
Bước 2: Bổ sung “Bộ đôi vàng” Canxi – Bo qua lá
Canxi và Bo là hai nguyên tố vi lượng mang tính quyết định để giữ trái non.
- Bo: Tăng cường sức sống hạt phấn, giúp quá trình thụ phấn hoàn viên, chống rụng hoa.
- Canxi: Giúp thành tế bào vững chắc, làm dai cuống, ngăn chặn quá trình hình thành tầng rời (nguyên nhân gây rụng trái).
- Cách phun: Phun qua lá định kỳ 7 – 10 ngày/lần ngay khi trái vừa hình thành (cỡ hạt đậu). Nên sử dụng các dòng Canxi-Bo dạng hữu cơ (Amino Canxi-Bo) để cây hấp thu nhanh, không bị nóng gây cháy gai, sần sùi vỏ trái.
Bước 3: Phun phòng ngừa nấm bệnh và côn trùng chích hút
Giai đoạn trái non cỡ hạt đậu cực kỳ mẫn cảm với dịch hại. Vết cắn của côn trùng sẽ tạo vết thương hở, nấm bệnh xâm nhập làm thối cuống và rụng trái.
- Đối tượng cần chú ý: Bọ trĩ, nhện đỏ (đặc biệt trong mùa nắng nóng) và nấm thán thư, nấm Phytophthora (trong mùa mưa sương).
- Hành động: Chủ động phun phòng bằng các hoạt chất sinh học hoặc thuốc trừ sâu/nấm thế hệ mới, mát cho bông và trái non. Lưu ý phun kỹ vào các chùm trái và mặt dưới lá. Nên luân phiên hoạt chất để tránh tình trạng kháng thuốc ở nhện đỏ và bọ trĩ.
Bước 4: Chế độ nước và quản lý rễ
- Tưới nước: Duy trì độ ẩm đất ở mức 70 – 80%. Tưới nước đều đặn, lượng vừa phải. Thiếu nước (sốc khô) hoặc dư nước (ngập úng) đều làm cây rụng trái hàng loạt.
- Tuyệt đối không xới xáo: Không xới cỏ hay cuốc đất xung quanh gốc trong giai đoạn này để tránh làm đứt rễ non. Rễ bị tổn thương sẽ không hút được dinh dưỡng nuôi trái.


CÓ THỂ BẠN QUAN TÂM
Cam, bưởi xả nhụy xong rụng trắng gốc: Kỹ thuật neo trái non đợt 1 hiệu quả đến 90%
Rụng hoa, rụng trái non hàng loạt: Đừng vội đổ lỗi thời tiết nếu thiếu Canxi – Bo!
GIẢI MÃ VÀ QUẢN LÝ TRIỆT ĐỂ ĐẠO ÔN & SÂU CUỐN LÁ TRÊN LÚA ĐÔNG XUÂN SỚM
THÔNG BÁO TUYỂN DỤNG
THÔNG BÁO TUYỂN DỤNG
PHỤC HỒI VƯỜN CÂY BỊ VÀNG LÁ, THỐI RỄ: HIỂU ĐÚNG VỀ PH ĐẤT VÀ CÁCH DÙNG THUỐC LƯU DẪN
HƯỚNG DẪN PHÒNG TRỪ SÂU BỆNH RAU MÀU VỤ XUÂN: ĐẶC TRỊ BỌ NHẢY & BỆNH PHẤN TRẮNG CHUẨN VIETGAP
Giải Cứu Vườn Sầu Riêng Khỏi “Bão Nhiệt” Và “Sốc Mặn” Mùa Khô