Kỹ thuật điều tiết sinh trưởng & Dinh dưỡng khoáng – Giải pháp “Neo” trái và tối ưu hóa phẩm chất nông sản vụ tết

Trong canh tác nông nghiệp hiện đại, việc kiểm soát thời điểm thu hoạch để đón điểm rơi giá cả thị trường dịp Tết Nguyên Đán là yếu tố quyết định hiệu quả kinh tế. Tuy nhiên, các yếu tố bất lợi về thời tiết và sự mất cân bằng hormone nội sinh giai đoạn cuối vụ thường dẫn đến hiện tượng rụng trái sinh lý hoặc rối loạn chuyển hóa sắc tố. Bài viết dưới đây phân tích cơ chế và đề xuất quy trình kỹ thuật sử dụng phân bón lá chuyên dụng để “neo” trái và nâng cao giá trị thương phẩm.

1. Cơ chế sinh lý của hiện tượng rụng trái và chín sớm tiền thu hoạch

Để can thiệp hiệu quả, nhà nông cần hiểu rõ hai quá trình sinh lý chủ đạo diễn ra trong giai đoạn này:

• Sự hình thành tầng rời: Khi trái bước vào giai đoạn thành thục, nồng độ Auxin nội sinh giảm mạnh, trong khi khí Ethylene (hormone gây chín) tăng cao. Sự mất cân bằng này kích hoạt enzyme Cellulase và Polygalacturonase phân hủy thành tế bào tại cuống, gây rụng trái.
• Mối quan hệ Nguồn – Chứa: Giai đoạn nuôi trái lớn, trái là “kho chứa” hút dinh dưỡng từ lá. Nếu bộ lá suy kiệt hoặc mất cân bằng tỷ lệ C/N (Carbon/Nitrogen), cây sẽ ưu tiên duy trì sinh tồn bằng cách đào thải trái.

2. Kỹ thuật “Neo” trái: Củng cố liên kết tế bào và ức chế tầng rời

Mục tiêu: Kéo dài thời gian treo trái trên cây (7 – 10 ngày) mà không làm suy giảm chất lượng thịt quả.

Giải pháp dinh dưỡng và Hormone:

Tăng cường độ bền vững thành tế bào bằng Canxi – Bo:

• Cơ chế: Canxi (Ca) kết hợp với Pectin tạo thành Canxi Pectate – một hợp chất keo đóng vai trò như “xi măng” gắn kết các tế bào tại tầng rời, giúp cuống trái dai chắc. Bo (B) hỗ trợ quá trình vận chuyển Canxi và duy trì tính thấm của màng tế bào.
• Khuyến cáo kỹ thuật: Sử dụng các dòng phân bón lá chứa Canxi Chelate hoặc Canxi-Bo phức hợp hữu cơ. Dạng Chelate giúp ion Ca++ hấp thụ nhanh qua biểu bì lá/trái, tránh hiện tượng kết tủa hoặc đối kháng ion trên bề mặt.

Điều tiết Hormone nội sinh:

• Sử dụng các chất điều hòa sinh trưởng thuộc nhóm Auxin (NAA) ở nồng độ thấp (ppm). Auxin ngoại sinh sẽ đối kháng lại sự hình thành tầng rời, ngăn chặn tín hiệu rụng từ cây.
• Lưu ý: Tuyệt đối kiểm soát nồng độ đạm (Nitrogen). Dư đạm giai đoạn này sẽ kích thích sinh trưởng sinh dưỡng (phát đọt), gây cạnh tranh dinh dưỡng và rụng trái hàng loạt.

3. Kỹ thuật “Lên màu” và tăng độ Brix (Độ ngọt)

Màu sắc và độ ngọt quyết định giá trị thương phẩm. Quá trình này phụ thuộc vào sự tổng hợp các sắc tố và sự chuyển hóa tinh bột thành đường.

Giải pháp dinh dưỡng chuyên sâu:

Vai trò của Kali (Potassium) đối với chuyển hóa đường:

• Kali đóng vai trò là chất hoạt hóa cho hơn 60 loại enzyme. Quan trọng nhất, Kali điều chỉnh áp suất thẩm thấu, xúc tiến quá trình vận chuyển carbohydrate từ lá vào trái, làm tăng độ Brix (ngọt) và trọng lượng riêng của trái.
• Khuyến cáo: Ưu tiên sử dụng Kali Sunphat (K2SO4) hoặc Kali hữu cơ. Hạn chế Kali Clorua (KCl) vì ion Clo có thể làm giảm phẩm chất trái và gây sượng nước ở một số loại cây mẫn cảm (sầu riêng, cây có múi).

Kích thích tổng hợp sắc tố bằng Vi lượng:

• Các nguyên tố vi lượng như Magie (Mg) (thành phần diệp lục), Mangan (Mn) và Kẽm (Zn) đóng vai trò xúc tác cho quá trình quang hợp và tổng hợp màu sắc vỏ quả.
• Phun bổ sung các chế phẩm chứa Amino Acid – đây là các tiền chất giúp tổng hợp Ethylene nội sinh một cách tự nhiên và các hợp chất màu, giúp trái chín đồng loạt, vỏ bóng mượt.

4. Kiểm soát quá trình chín: Ức chế hoặc Thúc chín

Tùy thuộc vào thời điểm thu hoạch dự kiến so với lịch Tết, ta có 2 hướng xử lý:

Hãm chín

• Áp dụng khi trái có dấu hiệu chuyển màu quá sớm.
• Sử dụng các hoạt chất ức chế sinh tổng hợp Ethylene hoặc các dòng phân bón lá có hàm lượng Nitơ form Urea thấp kết hợp Vi lượng Đồng (Cu) để làm cứng vỏ, chậm quá trình hô hấp của trái.

Giải pháp thúc chín tự nhiên, an toàn:

• Cơ chế: Thay vì dùng chất kích thích trực tiếp, tập trung vào việc chuyển hóa tinh bột thành đường và tăng cường sắc tố vỏ.
• Cách làm:
  • Tăng cường Kali & Bo: Phun các dòng phân bón lá có hàm lượng Kali cao (như NPK 7-5-44 hoặc Kali hữu cơ) giúp trái lên màu bóng đẹp, ngọt lịm và cứng vỏ.
  • Xiết nước (Ngắt nước): Giảm lượng nước tưới hợp lý vào giai đoạn cuối để cây tập trung dinh dưỡng nuôi trái, thúc đẩy quá trình chín tự nhiên nhanh hơn.
• Ưu điểm: Đảm bảo tiêu chuẩn xuất khẩu, không tồn dư hóa chất, giữ nguyên hương vị đặc trưng của trái cây.

Sản phẩm của công ty TNHH Nông Nghiệp Công Nghệ Cao Đức Thành, bà con có thể tham khảo:

Add to Wishlist

Xem nhanh

Dinh dưỡng cây trồng

PHÂN BÓN LÁ CAO CẤP- CANXI BO KẼM 400ML