Nâng Tầm Giá Trị Cây Cam Việt: Từ “Mùa Vàng” Bội Thu Đến Bước Tiến Công Nghệ Và Du Lịch

Những ngày cuối năm, bức tranh nông nghiệp tại các vùng chuyên canh cây ăn quả trở nên rực rỡ hơn bao giờ hết. Nếu như tại Hà Tĩnh, người nông dân đang hân hoan với niềm vui được mùa, được giá nhờ quy trình canh tác hữu cơ, thì tại Cao Phong (Hòa Bình), bài toán nâng cao giá trị nông sản đang được giải quyết triệt để thông qua công nghệ chế biến sâu kết hợp du lịch trải nghiệm.

I. Hà Tĩnh: “Vàng rực” triền đồi, nông dân thu tiền tỷ

Tại xã Đồng Lộc (Hà Tĩnh), không khí thu hoạch đang bước vào giai đoạn cao điểm nhất. Những triền đồi cằn cỗi năm xưa nay đã được phủ xanh bởi những vườn cam trĩu quả, đánh dấu sự chuyển mình mạnh mẽ của tư duy sản xuất nông nghiệp sạch.

Vụ mùa năm nay được đánh giá là thắng lợi kép về cả năng suất lẫn giá bán. Giống cam giòn Thượng Lộc với đặc tính vỏ vàng tươi, quả tròn đều (trọng lượng 250 – 350g/quả), vị ngọt đậm, ít hạt đang “làm mưa làm gió” trên thị trường.

• Giá bán kỷ lục: Thương lái thu mua tại vườn với mức giá cao, dao động từ 70.000 – 90.000 đồng/kg.

• Doanh thu ấn tượng: Với 350ha diện tích cam giòn, sản lượng toàn xã ước đạt hơn 2.500 tấn, mang về tổng doanh thu khoảng 210 tỷ đồng.

Hiệu quả từ nông hộ

Các hộ nông dân điển hình như gia đình chị Trần Thị Tuyết (thôn Nhật Tân) hay bà Phan Thị Hiền (thôn Anh Hùng) đều ghi nhận mức thu nhập kỷ lục, từ vài trăm triệu đến hàng tỷ đồng mỗi vụ. Đáng chú ý, người trồng cam tại đây đã áp dụng chiến lược thông minh: chỉ thu hái những cây chín rộ, số còn lại tiếp tục chăm sóc để giữ độ ngọt, phục vụ thị trường Tết Nguyên đán nhằm tối ưu hóa lợi nhuận.

II. Cao Phong: Đột phá với công nghệ chế biến sâu và OCOP

Nếu Hà Tĩnh thành công rực rỡ ở phân khúc quả tươi, thì tại “thủ phủ” Cao Phong (Hòa Bình), câu chuyện nâng tầm giá trị nông sản lại được viết tiếp bằng công nghệ chế biến hiện đại. Nhận thấy rủi ro khi phụ thuộc hoàn toàn vào thị trường bán tươi, các đơn vị như HTX 3T Farm đã tiên phong khép kín quy trình sản xuất.

Ứng dụng công nghệ lõi trong chế biến: Thay vì sản xuất thủ công, việc đầu tư máy móc bài bản đã giúp tạo ra các sản phẩm giá trị gia tăng cao:

• Công nghệ sấy lạnh khép kín: Cam sau khi sục rửa Ozone được đưa vào sấy lạnh, giúp giữ nguyên màu sắc, hương vị và tối đa dưỡng chất. Đây là nền tảng cho sản phẩm trà detox cam – mặt hàng chủ lực đạt chuẩn OCOP 4 sao cấp tỉnh.
• Công nghệ cô đặc chân không: Chế biến mứt cam ở nhiệt độ thấp (40 – 50°C). Phương pháp này ưu việt hơn cách nấu truyền thống vì giữ được cấu trúc và hương thơm tự nhiên, giúp sản phẩm bảo quản lâu dài mà không cần phụ gia độc hại.

Cách làm này giúp HTX thực hiện đúng phương châm “tận thu từng quả cam”, giải quyết bài toán được mùa mất giá và đa dạng hóa danh mục sản phẩm phục vụ nhóm khách hàng quan tâm đến sức khỏe.

III. Xu hướng tất yếu: Nông nghiệp kết hợp du lịch trải nghiệm

Điểm sáng nhất trong sự chuyển dịch cơ cấu nông nghiệp hiện nay chính là mô hình “nông nghiệp đa dụng” – bán nông sản kèm trải nghiệm văn hóa du lịch.

Những con số biết nói tại Cao Phong: Năm 2024, du lịch Cao Phong bùng nổ với:

• Khoảng 457.000 lượt khách (trong đó hơn 5.000 khách quốc tế).
• Doanh thu du lịch đạt hơn 240 tỷ đồng.
• Dự báo lượng khách tiếp tục tăng mạnh trong năm 2025, đặc biệt vào mùa thu hoạch và các dịp lễ.

Sinh kế bền vững cho nông dân: Mô hình này biến vườn cam thành điểm đến văn hóa. Du khách được trải nghiệm thu hái tại các vườn đạt tiêu chuẩn Halal, tham quan quy trình chế biến và mua sắm sản phẩm OCOP.

• Tăng thu nhập: Thành viên HTX chia sẻ thu nhập tăng thêm từ vài chục đến hàng trăm triệu đồng/năm nhờ các dịch vụ đi kèm (lưu trú, ẩm thực, hướng dẫn viên).
• Chủ động đầu ra: Nông dân giảm phụ thuộc vào thương lái, tự định đoạt giá trị sản phẩm của mình thông qua kênh bán hàng trực tiếp cho du khách.

Bài viết tham khảo:
1.https://nongsanviet.nongnghiepmoitruong.vn/cong-nghe-va-du-lich-mo-loi-nang-gia-tri-cam-cao-phong-d789648.html

2. https://nongnghiepmoitruong.vn/mua-cam-vang-ruc-trien-doi-d791472.html