Mẹo phun thuốc “bất chấp” trời mưa phùn gió bấc mùa Xuân

Vụ Xuân tại miền Bắc và Bắc Trung Bộ thường chịu ảnh hưởng của hình thái thời tiết mưa phùn, ẩm độ không khí bão hòa (>90%). Đây là điều kiện lý tưởng cho nấm bệnh phát sinh, nhưng lại là rào cản lớn đối với công tác bảo vệ thực vật. Vấn đề rửa trôi sau khi phun không chỉ gây lãng phí chi phí đầu tư mà còn làm gia tăng nguy cơ kháng thuốc do nấm khuẩn tiếp xúc với nồng độ hoạt chất dưới ngưỡng gây chết.

Tuy nhiên, khoa học nông nghiệp hiện đại đã có giải pháp khắc phục triệt để vấn đề này. Đó là sử dụng: Chất trợ lực. Vậy chất này hoạt động ra sao mà có thể giúp thuốc “bám chặt, thấm sâu” chỉ trong 30 phút? Hãy cùng tìm hiểu cơ chế khoa học dưới góc nhìn đơn giản nhất.

1. Tại sao phun thuốc gặp mưa phùn thường bị “mất trắng”?

Để khắc phục, trước hết bà con cần hiểu cơ chế diễn ra trên bề mặt lá cây. Đa số các loại lá (hành, khoai, bắp cải…) có một lớp phấn sáp bảo vệ giống như một “chiếc áo mưa”.

• Hiệu ứng “Hòn bi”: Do sức căng bề mặt, giọt nước thuốc thường co tròn lại thành khối cầu thay vì trải phẳng.
• Hệ quả: Những “hòn bi nước” này đứng chênh vênh trên mặt lá. Chỉ cần một làn gió nhẹ hoặc vài hạt mưa phùn, chúng sẽ lăn xuống đất. Thuốc chưa kịp ngấm đã bị rửa trôi hoàn toàn.

2. Khí khổng – “Cánh cửa” đón thuốc vào cây

Bề mặt lá có hàng triệu lỗ nhỏ li ti gọi là khí khổng (Stoma). Đây là lối vào duy nhất để các dòng thuốc nội hấp đi vào bên trong.

• Cơ chế hoạt động: Khí khổng gồm 2 tế bào bảo vệ giống như hai quả bóng dài.
  • Khi no nước (Cửa mở): Quả bóng căng tròn, tạo lỗ hổng cho thuốc chui vào.
  • Khi mất nước (Cửa đóng): Hai quả bóng xẹp xuống, khép chặt để giữ nước cho cây.
• Rào cản: Kích thước “hòn bi nước thuốc” thường lớn hơn rất nhiều so với lỗ khí khổng. Nó giống như việc cố nhét quả bóng đá qua lỗ gôn – thuốc bị chặn lại bên ngoài và dễ dàng bị nước mưa cuốn trôi.

3. Chất trợ lực: “Vũ khí” phá vỡ sức căng bề mặt

Chất trợ lực (chất bám dính, loang trải) đóng vai trò như một chiếc “chìa khóa vạn năng” giúp tối ưu hóa hiệu quả phun thuốc:

• Đập vỡ “Hòn bi”: Chất trợ lực làm giảm sức căng bề mặt, khiến giọt thuốc dẹt mỏng, loang rộng và phủ đều khắp mặt lá.
• Thấm sâu thần tốc: Khi dung dịch thuốc được làm mỏng, chúng dễ dàng trượt qua khe hở khí khổng để đi vào tế bào cây.
• Kháng mưa sau 30 phút: Toàn bộ quá trình này diễn ra cực nhanh. Một khi thuốc đã đi vào hệ mạch dẫn của cây, dù mưa to gió lớn cũng không thể rửa trôi.

4. Bảng so sánh hiệu quả: Có và Không có Chất trợ lực

5. Quy tắc “Vàng” khi phối trộn và phun thuốc mùa mưa

Để đạt hiệu quả cao nhất trong điều kiện mưa phùn gió bấc, bà con cần lưu ý phương pháp pha chế và kỹ thuật phun:

Thứ tự pha thuốc: “Sau cùng là Nhất”

Việc pha sai thứ tự có thể gây kết tủa hoặc trào bọt. Hãy tuân thủ 5 bước:

• Bước 1: Đổ nước đầy 1/2 bình.
• Bước 2: Pha thuốc dạng bột/hạt (WG, WP) trước, khuấy tan.
• Bước 3: Pha thuốc dạng nước (SC, EC, SL).
• Bước 4: Cho Chất trợ lực vào SAU CÙNG (để tránh tạo bọt quá nhiều làm tràn thuốc).
• Bước 5: Khuấy nhẹ và tiến hành phun ngay.

Kỹ thuật phun “vượt nắng thắng mưa”

• Ưu tiên thuốc nội hấp (Lưu dẫn): Các dòng thuốc này đi sâu vào bên trong cây nên hiệu quả bảo vệ bền lâu hơn so với thuốc tiếp xúc đơn thuần.
• Chọn béc phun sương: Sử dụng vòi phun mịn giúp thuốc bám đều, tránh tạo giọt lớn gây chảy tràn.
• Tranh thủ “khoảng trống” thời tiết: Chỉ cần tạnh ráo khoảng 30 – 45 phút là có thể phun ngay nếu có pha kèm chất bám dính chuyên dụng.
• Vệ sinh cây trước khi phun: Nếu lá quá ướt, hãy dùng gậy rung nhẹ cho bớt nước đọng để tránh làm loãng nồng độ thuốc khi phun.

Lời khuyên: Bà con nên sử dụng các chất trợ lực nông nghiệp chuyên dụng thay vì nước rửa chén để đảm bảo không gây cháy lá non và không làm biến tính hoạt chất của thuốc BVTV.