Đột phá nông nghiệp: Giống Đậu xanh ĐXBĐ.07 – “Lá Chắn” Kháng bệnh khảm lá, mở đường cơ giới hóa cho vùng Nam Trung Bộ

Khu vực Nam Trung Bộ của Việt Nam đang phải đối mặt với những tác động rõ rệt của biến đổi khí hậu, đặc biệt là tình trạng khô hạn kéo dài. Trong bối cảnh đó, việc chuyển đổi những diện tích lúa kém hiệu quả sang các loại cây trồng chịu hạn tốt hơn là một chiến lược sống còn. Đậu xanh nổi lên như một lựa chọn tối ưu nhờ khả năng chịu hạn vượt trội và chu kỳ sinh trưởng ngắn.

Tuy nhiên, dù có tiềm năng lớn, việc sản xuất đậu xanh trong vùng lại vướng phải nhiều rào cản. Năng suất bình quân chỉ đạt khoảng 1,16 tấn/ha, thấp hơn rất nhiều so với tiềm năng thực tế có thể đạt từ 2,0 đến 2,5 tấn/ha. Nguyên nhân chính đến từ sự thoái hóa của các giống cũ, mà điển hình là giống ĐX208.

⚠️ Thách thức kép: Bệnh khảm lá và rào cản cơ giới hóa

Giống ĐX208, mặc dù từng có ưu điểm về năng suất và chất lượng, nhưng sau thời gian dài canh tác đã thoái hóa mạnh, trở nên vô cùng mẫn cảm với sâu bệnh. Mối đe dọa lớn nhất chính là bệnh khảm lá, một căn bệnh do virus gây ra, có khả năng tàn phá nặng nề, gây thiệt hại năng suất từ 10% và thậm chí mất trắng 100% tùy vào giai đoạn cây nhiễm bệnh. Bệnh này đặc biệt phát triển mạnh trong điều kiện thời tiết nắng nóng cao độ của vụ hè thu tại miền Trung và Tây Nguyên, đẩy nông dân vào nguy cơ mất mùa thường xuyên.

Thêm vào đó, giống cũ có nhược điểm chí mạng là chín không tập trung, kéo dài thời gian thu hoạch, buộc người dân phải thu hái nhiều đợt. Điều này không chỉ làm tăng chi phí và công lao động mà còn cản trở việc áp dụng cơ giới hóa vào khâu thu hoạch, giữ chân sản xuất ở mức thủ công và kém hiệu quả.

✨ Giải Pháp Đột Phá: Giống Đậu Xanh ĐXBĐ.07 – Tiêu Chuẩn Mới

Trước thực trạng trên, Viện Khoa học kỹ thuật nông nghiệp Duyên hải Nam Trung Bộ (ASISOV) đã tập trung nguồn lực và thành công trong việc chọn tạo giống đậu xanh mới ĐXBĐ.07. Giống mới này không chỉ là một sự thay thế mà còn là một bước tiến vượt bậc, giải quyết triệt để các vấn đề tồn tại.

🎯 Năng suất đỉnh cao và tính tập trung

Theo TS Hồ Huy Cường – Viện trưởng ASISOV, ĐXBĐ.07 sở hữu những đặc tính nông học ưu việt:

• Năng suất: Đạt mức kỳ vọng từ 2 – 2,5 tấn/ha, một con số ấn tượng so với năng suất bình quân của vùng.

• Chu kỳ sinh trưởng: Ngắn, chỉ từ 75 – 80 ngày (tùy mùa vụ).

• Khả năng chín tập trung: Đây là điểm mấu chốt giúp nông dân có thể thu hoạch đồng loạt, tạo điều kiện thuận lợi nhất để đưa máy móc vào đồng ruộng. Thực tế sản xuất cho thấy, người dân chỉ cần thu hoạch 2 lần, giảm đáng kể công lao động so với 3 lần của giống cũ.

• Đặc điểm quả: Chiều dài quả đạt 11,3 – 11,5cm, có 12,1 – 12,8 hạt/quả, với khối lượng 1.000 hạt từ 65,2 – 69,6 gam.

“Lá chắn” Kháng bệnh Khảm lá

Yếu tố quan trọng nhất của ĐXBĐ.07 chính là khả năng kháng bệnh khảm lá. ASISOV đã xây dựng một chiến lược chọn tạo khoa học, sử dụng nguồn vật liệu di truyền quý giá từ Trung tâm Nghiên cứu rau màu Quốc tế Châu Á (tổ hợp lai đơn NM94 và KPS2), vốn mang sẵn gen kháng virus.

Quy trình nghiên cứu đã áp dụng công nghệ phân tử để kiểm tra chính xác gen kháng bệnh khảm lá trong các dòng chọn tạo, đảm bảo tính ổn định và hiệu quả. Kết quả thực tiễn sản xuất đã chứng minh rõ ràng:

Tại Gia Lai, nơi có diện tích đậu xanh lớn và áp lực bệnh khảm lá cao (có vùng nhiễm bệnh 60-80% trên giống cũ), giống ĐXBĐ.07 chỉ ghi nhận tỷ lệ bị bệnh dưới 5%.

Sự khác biệt rõ rệt này đã khẳng định ĐXBĐ.07 chính là “cứu cánh” cho người trồng đậu xanh.

📈 Triển vọng nhân rộng và tái cơ cấu nông nghiệp

Hiện tại, giống đậu xanh ĐXBĐ.07 đang được các địa phương tại Duyên hải Nam Trung Bộ, Tây Nguyên và Đông Nam Bộ tích cực nhân rộng sản xuất. Sự thành công của giống ĐXBĐ.07 không chỉ là một thành tựu khoa học mà còn là động lực mạnh mẽ, giúp người nông dân an tâm chuyển đổi cơ cấu cây trồng, nâng cao năng suất, giảm thiểu rủi ro bệnh dịch và từng bước hiện đại hóa, cơ giới hóa khâu thu hoạch, từ đó cải thiện đáng kể đời sống và hiệu quả kinh tế nông nghiệp.

Nguồn tài liệu tham khảo:

Bài viết:  Giống đậu xanh mới ĐXBĐ.07 năng suất 2 – 2,5 tấn/ha, không lo khảm lá tại chuyên mục Khoa học – Công nghệ

của Báo Nông Nghiệp và Môi trường